SEBZE HASTALIKLARI

Ana Sayfa
Biberlerde Kökboğazı yanıklığı (Phytophthora capsici Leon.)'na karşı Kellek 85 WP (Dowco 336) ilacının etkinliği üzerinde çalışmalar

Değişik ışıklar altında Phytophthora capsici Leon.'nin sporangium oluşumu

Elazığ ve Diyarbakır illerinde biber kurumaları ve hastalığın fungal etmenleri üzerinde ön çalışmalar

Diyarbakır ilinde Soğan pası (Puccinia porri (Sow) Winter)'nın zararı ve etmenin uredospor çimlenmesi üzerinde bir araştırma

Bazı Phytophthora Türlerinin Konukçu Dizilerinin ve Çeşit Reaksiyonlarının Saptanması Üzerinde Araştırmalar

Güneydoğu Anadolu bölgesinde kavun ve karpuzda kök çürüklüğüne sebep olan fungal etmenler

Diyarbakır ve Şanlıurfa Illerindeki Susam Ekim Alanlarında Görülen Fungal Hastalıkların Belirlenmesi Üzerinde Araştırmalar

Güneydoğu Anadolu bölgesinde mercimeklerde görülen mildiyö (Peronospora lentis Guam) hastalığı ve mücadelesi

Eser Adı Biberlerde kökboğazı yanıklığı (Phytophthora capsici Leon.)'na karşı Kellek 85 WP (Dowco 336) ilacının etkinliği üzerinde çalışmalar

Yazar Adı İsmail ULUKUŞ, Abuzer SAĞIR

Yayın Yılı

1978

Yayınlandığı Yer Zirai Mücadele Araşt. Yıllığı

Cilt ve Sayfa No 125

Anahtar Kelimeler biber, kökboğazı yanıklığı (Phytophthora capsici Leon.), Kellek 85 WP (Dowco 336), ilacın etkinliği

Özet Deneme, geçen yıllarda hastalığın yoğun şekilde görüldüğü tarlada 2 karakterli (1 ilaçlı+1 şahit) ve 6 tekerrürlü olarak tesadüf parselleri deneme desenine göre tertiplendi. Ilk çiçeklenme döneminde başlanarak 14 gün ara ile 4 ilaçlama yapıldı. Ilaç 200 gr. preparat/100 lt su dozunda uygulandı ve basınçlı sırt pülverizatörü ile özellikle kökboğazı olmak üzere, bütün bitki iyice ilaçlandı. Son ilaçlamadan 14 gün sonra hasta ve sağlam bitkiler sayıldı. Sayım sonucunda ortalama olarak ilaçlı parsellerde %78.3, ilaçsız parsellerde %72.1 oranında hastalıklı bitki olduğu tesbit edildi.
Sonuç olarak Kellek 85 WP (Dowco 336) ilacının, firmasınca tavsiye edilen dozda, biber kökboğazı yanıklığı (P. capsici)'na karşı etkili olmadığı kanısına varıldı.

Sayfanın Başı

Eser Adı Değişik ışıklar altında Phytophthora capsici Leon.'nin sporangium oluşumu

Yazar Adı Abuzer SAĞIR, Semra ÖZ, İsmail ULUKUŞ

Yayın Yılı 1982

Yayınlandığı Yer Bitki Koruma Bülteni

Cilt ve Sayfa No (3)142-147

Anahtar Kelimeler Phytopthora capsici Leon., ışık, sporangium oluşumu

Özet Patates Agar ortamı üzerinde, inokulasyondan hemen sonra başlayarak 12 gün süreyle günde 9'ar saat (oda ışığı için 13'er saat) ultraviyole, gün ışığı ve yayınık oda ışığına maruz bırakmak suretiyle, Phytophthora capsici Leon.'nin sporangium oluşumuna ışığın etkisi araştırılmıştır. Karanlıktaki tanıklarda çok az sporangium oluştuğu halde değişik ışıklar altında oldukça bol miktarda sporangium oluşmuştur. Yayınık oda ışığında sporangium sayısı, ışığa maruz bırakıldığı gün sayısıyla doğru orantılı olarak artmıştır.

Sayfanın Başı

Eser Adı Elazığ ve Diyarbakır illerinde biber kurumaları ve hastalığın fungal etmenleri üzerinde ön çalışmalar

Yazar Adı İsmail ULUKUŞ, Abuzer SAĞIR

Yayın Yılı 1982

Yayınlandığı Yer Bitki Koruma Bülteni

Cilt ve Sayfa No 22(1)13-20

Anahtar Kelimeler biber kurumaları, fungal etmenler

Özet 1976 Yılında, hastalık şiddetinin en yüksek düzeyi bulunduğu 11-25 Ağustos günleri arasında yapılan sürveyle, ortalama hastalık oranı Elazığı'da %46.9, Diyarbakır'da %32.7 olarak belirlenmiştir.
Hastalık etmenini tesbit etmek amacıyla kuruma görülen tarlalarda alanın 66 örnekten izole edilen Fusarium, Phytophthora, Macrophomina, Rhizoctonia, Alternaria ve Aspergillus genuslarına ait 76 fungus izolatından yalnız Phytophthora genusuna ait olanlar yüksek oranda hastalandırma gücü göstermiş, diğerlerinde patojenisite görülmemiştir. Patojen izolatların tür düzeyinde tanıları yapılarak Phytophthora capsici Leon. oldukları ortaya konulmuştur.

Sayfanın Başı

Eser Adı Diyarbakır ilinde Soğan pası (Puccinia porri (Sow) Winter)'nın zararı ve etmenin uredospor çimlenmesi üzerinde bir araştırma

Yazar Adı Abuzer SAĞIR, İsmail ULUKUŞ

Yayın Yılı 1982

Yayınlandığı Yer Bitki Koruma Bülteni

Cilt ve Sayfa No 22 (2) 99-106

Anahtar Kelimeler Soğan pası (Puccinia porri (Sow) Winter), zararı, uredospor çimlenmesi

Özet Soğan pası (Puccınia porri (Sow.) Winter) ilk kez Nisan 1978'de kent çevresindeki bahçelerde büyük tahribatiyla dikkati çekmiş, hastalığın il düzeyindeki durumunu belirmemek için yapılan sürveyle ortalama yeşil aksam zarar oranı Merkez ilçede %18.19, Çermik'te %0.53, Ergani'de %0.00, tüm ilde %7.68 olarak bulunmuştur. Diyarbakır ilinde soğan pasından ileri gelen ürün kaybı ise 198,161 ton olarak hesaplanmıştır.
Fungusun bazı morfolojik ve fizyolojik özelliklerini tesbit için yapılan çalışmada; uredospore boyutları 22.56±0.33x25.57±0.25 mikron olarak ölçülmüş 21.5±20°C sıcaklıkta yürütülen saf su, yaprak özsuyu ve %5 glikoz çözeltisinde çimlendirme denemelerinde fungusun uredosporları en erken iki saatte ve saf suda çimlenmişler, en yüksek çimlenme oranı 24 saatte %18.3 olarak yine saf suda elde edilmiştir.

Sayfanın Başı

Eser Adı Bazı Phytophthora Türlerinin Konukçu Dizilerinin ve Çeşit Reaksiyonlarının Saptanması Üzerinde Araştırmalar

Yazar Adı Abuzer SAĞIR

Yayın Yılı 1984

Yayınlandığı Yer Diyarbakır Bölge Zirai Mücadele Araşt. Enst. (Doktora Çalışması)

Cilt ve Sayfa No

Anahtar Kelimeler Phytophthora türleri, konukçu dizileri, çeşit reaksiyonları

Özet Bu araştırma, domates, biber, patlıcan, karpuz ve hıyar bitkilerinden izole edilen Phytophthora spp. izolatlarının patojenisitelerini, çeşitlerin reaksiyonlarını, diğer sebze türlerindeki etkinliklerini ve sonuçta kendi konukçularına ait bitki ekstraktlarında koloni gelişmelerini saptamak amacıyla, 1980-1984 yılları arasında Diyarbakır'da sera ve laboratuvar koşullarında yürütülmüştür.
Elde edilen sonuçlar şöyle özetlenebilir.
1. Patojenisite denemelerinde, araştırma konusuna giren sebzelere ait 29 P. capsici, 2 P. nicotianae var. parasitica ve 1 Phytophthora sp. alınmış ve toplam 32 Phytophthora izolatı kendi konukçu çeşitlerinde oldukça yüksek hastalık çıkışına neden olmuşlardır. Karpuz ve hıyar dışındaki sebze türlerine ait çeşitler (10 domates, 4 biber, 4 patlıcan, 4 karpuz ve 2 hıyar) hastalanma açısından farklı davranışlar göstermişlerdir. Hıyar kaynaklı P. capsici izolatları hariç diğer izolatlar virulens yönünden farklı bulunmuşlardır. Özellikle domates kaynaklı P. capsici izolatı P.n. var. parasitica izolatlarına oranla daha yüksek bir virulens göstermiştir.
2. Çapraz inokulasyon denemelerinde 5 konukçuya ait virulensi yüksek 5 P. capsici, P. cryptogea (patlıcan) ve 7 P.n var parasitica (domates ve patlıcan), toplam 13 Phytophthora izolatı kullanılmıştır.
Bu denemelerde yine izolatlar kendi konukçularında, patojenisite denemelerindekine benzer sonuçlar vermişlerdir. P.n. var. parasitica izolatları, biber çeşitlerinde hastalık çıkışına neden olmamışlardır. Buna karşın diğer izolatlar orjinal konukçuları dışında diğer sebze çeşitlerini de hastalandırmışlardır. Sebze çeşitleri ve izolatlara bağlı olamk üzere; gerek çeşitlerin hastalanmaları ve gerekse izolatların patojenisiteleri yönünde farklılıklar olduğu gözlenmiştir.
3. P. capsici, P. cryptogea ve P.n. var. parasitica'nın biber izolatları ile yapılan konukçu dizisi saptama çalışmalarında kavun (Hasanbey), kabak (Sakız), acur, lahana (Yalova 2), marul (Yedikule), havuç (Nantes), fasulye (Yalova 5), soğan (Yalova 12), ıspanak (Matador), patates (Resy), turp (Bayır), bamya (Bornova Sultani), pırasa (Kartal), maydanoz (Kereviz Yapraklı) ve sarmısak (Kastamonu) kulanılmıştır. Sonuçta denenen sebzelerin hiçbirinde hastalık oluşumu gözlenmemiştir.
Domates, biber, patlıcan, karpuz ve hıyar bitki eksraktlarının Phytphthora spp. (5 P. capsici, 1 P. cryptogea ve 1 P.n. var. parasitica) üzerine etkileri invitro koşullarda incelenmiştir. Genel olarak, biber dışındaki sebze türlerine ait bitki ekstraktları sözkonusu fungusların koloniyal gelişimini uyarmıştır. Biber bitki ekstraktı ise, fungal gelişmeyi oldukça yüksek oranda engellemiştir. P. capsici'ye karşı dayanıklı olarak bilinen C. chaconse ekstraktları ile yapılan çalışmalarda da benzer sonuçlar alınmıştır.

Sayfanın Başı

Eser Adı Güneydoğu Anadolu bölgesinde kavun ve karpuzda kök çürüklüğüne sebep olan fungal etmenler

Yazar Adı Abuzer SAĞIR

Yayın Yılı 1992

Yayınlandığı Yer Zirai Mücadele Araştırma Yıllığı-ANKARA

Cilt ve Sayfa No 163

Anahtar Kelimeler kavun, karpuz, kök çürüklüğü, fungal etmenler

Özet Kavun ve karpuzda kök ve kökboğazı çürüklüğüne sebep olan fungal etmenleri ve yaygınlık oranlarını belirlemek amacıyla hasada 15-20 gün kala 6-22.8.1985 tarihleri arasında bir survey yapılmıştır. Surveyler Adıyaman ve Diyarbakır illerinde toplam 52 kavun ve 19 karpuz tarlasında gerçekleştirilmiştir.
Kavunda ortalama hastalık oranı Adıyaman'da %6.0, Diyarbakır'da ise %27.6 olarak belirlenmiştir. Diyarbakır'da sadece bir karpuz tarlasında kök çürüklüğüne rastlanmıştır.
Kavunda yapılan izolasyonlardan Macrophomina phaseoli (%32.87), Fusarium solani (%15.06), F. equiseti (%8.21), F. oxysporium f. sp. melonis (%2.73), F. proliferatum (%1.36), Rhizoctonia solani (%13.69), Alternaria sp. (%15.06), Phytium sp. (%5.47), Aspergillus sp. (%1.36) ve Rhizopus sp. (%4.10) fungusları; karpuzda ise Phytium sp. elde edilmiştir.
Patojenisite testleri sera koşullarında saksı denemeleri şeklinde yapılmıştır. Fungusların spor-miselyum süspansiyonu ekim esnasında tohum yatağına 3-4 cm derinliğinde verilerek inokulasyon gerçekleştirilmiştir. Inokulasyondan bir ay sonra yapılan değerlendirmede, M. phaseoli, F. solani, F. oxysporium f.sp. melonis, F. proliferatum ve R. solani fungusları patojen bulunmuştur. F. oxysporium f.sp. melonis, bölgede yöresel olarak yetiştirilen 10 kavun çeşidinin tümünü %100, diğer patojen funguslar ise degişik oranlarda hastalandırmıştır.

Sayfanın Başı

Eser Adı Diyarbakır ve Şanlıurfa Illerindeki Susam Ekim Alanlarında Görülen Fungal Hastalıkların Belirlenmesi Üzerinde Araştırmalar

Yazar Adı Mehmet GÜRKAN

Yayın Yılı Yayınlanmadı

Yayınlandığı Yer Yüksek Lisans Tezi (1995), Gazi Osman Paşa Üniversitesi- TOKAT

Cilt ve Sayfa No

Anahtar Kelimeler susam, fungal hastalıklar

Özet Güneydoğu Anadolu bölgesi susam ekim alanlarında görülen fungal hastalıkları belirlemek amacıyla bu çalışma, 1994 yılında Diyarbakır ve Şanlıurfa illerinde yürütülmüştür.
Fide ve çiçeklenme-kapsül döneminde 150-650 dekar büyüklüğünde 18 tarlada hastalık surveyleri yapılmıştır. Toplam kontrol edilen alan 5760 dekardır. Fide döneminde Macrophomina phaseoli (Maubl.) Ashby, Fusarium sp., F. oxysporium f. sp. sesami (Zaprometoff) Castellani ve Rhizoctonia solani Kühn. fungus türlerinin çökertene neden olduğu belirlenmiştir. Ayrıca Alternaria sesami (Kaw) Mohanty and Behera ve Phoma sp. fungus türleri de yaprak lekesi hastalıklarını oluşturduğu saptanmıştır. Bu hastalıkların yaygınlık oranları çökerten %86.45, yaprak lekesi hastalıkları %84.37, ortalama hastalık oranı ise %3.55 olarak belirlenmiştir.
Çiçeklenme-kapsül döneminde ise M. phaseoli, Fusarium sp., F. oxysporium f. sp. sesami, R. solani ve Stemphylium sp. fungus türleri solgunluk, A. sesami ve Drechslera sp. yaprak lekesi hastalıklarını oluşturduğu belirlenmiştir. Aynı sıraya göre hastalıkların yaygınlık oranları %94.06, ve %82.66, ortalama hastalık oranları ise %8.98 ve %1.60 olarak bulunmuştur.
Gerek fide döneminde ve gerekse çiçeklenme-kapsül döneminde izole edilen Aspergillius sp. ve Chatemium sp. fungus türleri ise patojenisite testlerinde herhangi bir hastalık oluşturmamışlardır.
Yapılan bu çalışmada Diyarbakır ve Şanlıurfa illerindeki susam ekim alanlarında en önemli fungal hastalık etmeni M. phaseoli olduğunu, ürünün verim ve kalitesini önemli ölçüde zarar verdiği saptanmıştır.

Sayfanın Başı

Eser Adı Güneydoğu Anadolu bölgesinde mercimeklerde görülen mildiyö (Peronospora lentis Guam) hastalığı ve mücadelesi

Yazar Adı Abuzer SAĞIR, Fahri TATLI, Bilge GÜRKAN

Yayın Yılı 1995

Yayınlandığı Yer VII. Fitopatoloji Kongresi -ADANA

Cilt ve Sayfa No 10-15

Anahtar Kelimeler mercimek, mildiyö (Peronospora lentis Guam) hastalığı, mücadelesi

Özet Çalışmalar 1987-1991 yıllarında, çeşit reaksiyonları ve hastalık etmeninin konukçularını belirleme çalışmaları şeklinde serada, ilaç denemeleri ise sera ve tarlada tesadüf parselleri deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak kurulmuştur. Seradaki deneme parselleri, hastalık etmenleri ile yapay olarak 6.104 spor/ml yoğunlukta hazırlanan inokulum ile 4 kez inokule edilmiştir. Sera koşullarında P. lentis'e karşı testlenen 10 kırmızı mercimek çeşidinin tümünde hastalık görülmüş, ancak çeşit reaksiyonları farklı olmuş, hastalık indeksi 0-5 skalasına göre 0.05 ile 3.39 arasında değişiklik göstermiştir. FLIP 8331 (ILL 6017), FLIP 84167 (ILL 5836) ve ILL 1939 çeşitleri dayanıklı, Fırat 87, Yerli kırmızı ve Izmir 10 çeşitleri ise duyarlı bulunmuşlardır. Etmenin Vicia narbonensis ve Pisum sativum'da hastalık yaptığı belirlenmiştir.
Sera koşullarında 1990-1991 yıllarında tohum (100 kg tohuma) ilaçlaması şeklinde kullanılan Aprin 35 SD (300 g) %97.05; Aprin 35 SD (500 g) %91.26 ve %99.46; Sandofan 50 DS (300 g) %100; ve %100; Sandofan 50 SD (500 g) %97.08 ve %98.92; Aliette CSP (300 g) %84.95; Aliette SD (250 g) %69.41; Aliette 80 WP (300 g) %18.49; Aliette 80 WP (500 g) %20.37 ve Previcur N (300 ml) %3.88 oranında etkili bulunmuştur. 1987 Yılında tarlada yeşil aksam uygulaması şeklinde kullanılan (100 litre suya) Antracol (200 g) %57.80; Dicoton M 22 (200 g) %48.17, Previcur N (300 ml) %40.53 ve Dithane M 45 (200 g) %34.21 oranında etkili bulunmuştur.

Sayfanın Başı