|
SÜT SIĞIRLARININ SU
İHTİYAÇLARI
-
Süt sığırlarına yeterli miktarda uygun kalitede su sağlanamaması
halinde süt verimi düşer, büyüme yavaşlar ve sağlık problemleri ortaya
çıkar.
-
Temiz ve yeterli miktardaki su, normal rumen fonksiyonlarını sağlar, yem
tüketimi, yemlerin sindirilebilirliği ve besin maddelerinin emilimini artırır.
-
Su, kanın yapısında yer alır, dokulardaki madde alışverişini sağlar,
ve sütün % 87 sini oluşturur. Isı regülasyonu da su vasıtasıyla olur.
-
Günlük su tüketiminin 0.5-1 l kısıtlanması halinde kuru madde (yem) tüketimi
1 kg, süt verimi 1-2.5 l azalır. Laktasyondaki inekler her litre süt üretimi
için 4.5-5 l suya ihtiyaç duyar.
-
Su ihtiyacının bir kısmı yemlerdeki nemle karşılanır.
Su tüketimini etkileyen faktörler;
-
ineklerin yemleme programı, suya ulaşabilirlik, suluk tipi ve paylaşımı,
suyun sıcaklığı etkiler.
-
Yem yeme sırasında su tüketimi en yüksek düzeye çıkar. Buzlu, karlı
suların tüketimi az olur. Açılıp kapanan(otomatik) sulukların, yalak
tipine oranla su tüketimini azalttığı bildirilmektedir. Paylaşım
durumunda, baskın olan inekler, diğerlerinin su tüketimini etkilemektedir.
Hayvan barınaklarındaki elektrik kaçakları da su tüketimini azaltır.
Hava sıcaklığı, su tüketimini etkiler.
-
Yetersiz miktarda su tüketilmesi halinde
-
idrar ve dışkı azalır katılaşır, kabızlık görülür. Yüksek ateşle
seyreden hastalıklarda da aynı durum gözlenir. Süt verimi azalır, kimi
hayvanlar idrar içme eğilimi gösterirler. Aynı semptom, tuz, K ve ham
protein yetmezliğinde de görülür.
-
Fazla miktarda su tüketilmesi halinde
-
aşırı miktarda idrar, çok sulu ve köpüklü, ishal ancak dışkı
normal renk ve kokudadır.
-
Hayvanların su tüketiminin belirlenmesi yararlı olur.
Su kalitesi ve önemi
-
Su kalitesi, özellikle kuyu ve kaynak suları veya birikinti sular kullanılıyorsa
çevre kirliliğine bağlı etkiler nedeniyle önem kazanır. Süt sığırları
fazla miktarda su tükettikleri için su kalitesine fazla duyarlık göstermezler.
Çevrede bulunan su kaynaklarına herhangi mikrobiyal veya kimyasal bulaşma
olup olmadığı araştırılmalıdır. Sularda bulunan fazla miktardaki
sulfat ve Mg, ishale neden olur, Se, Vit E
ve bakır ihtiyacını artırır. Yüksek miktarda Fe içeren sular, hayvanların
bakır gereksinimini artırır.
PH değeri 5.5 ten düşük sular;
-
Orta şiddette asidozise yol açar;
-
Süt verimi ve yağ miktarı düşer.
-
Canlı ağırlık artışı azalır
-
İştah ve yemlere olan ilgi azalır
-
Metabolik ve infeksiyoz hastalıklar artar
-
Döl verimi düşer
-
Yem seçiciliği başlar
PH’sı 8.5 ten yukarı olan alkalik sular;
-
orta şiddette alkalozise yol açarak;
-
Amino asit ve B grubu vitaminlerin yetmezliklerine neden olur.
-
100-150 ppm’den yüksek
nitratlar döl
veriminde düşüşe yol açar. Düvelerde büyüme yavaşlar.
-
4 ppm’den fazla
nitrit, sığırlar için
toksik olup, kısırlık, büyümenin durması, yavru atma, solunum yetmezliği
ve ölüme yol açar.
-
Kurşun
(Pb), 10 ppm’in üzerine çıkarsa toksik,
-
Mg 125 ppm ve sulfatlar 250 ppm’den fazla olursa laksatif etki yapar.
Bakteriyel kalite;Koliform bakteri, buzağı
içme sularında 0, yetişkin sığırlar için maksimum 10/100ml olmalıdır.
İçme suyundaki bakteriyel bulaşmalar beraberinde pek çok hastalık getirir.
Su kapları ve yalaklarının temiz tutulması, idrar, dışkı vs. ile bulaşmayacak
yükseklikte yapılması gereklidir. Su depolarının temizliğine dikkat
edilmelidir. Su kalitesi her yıl koliform bakteriler, pH, nitrat ve nitrit düzeyi,
toplam bakteri sayısı yönünden her yıl
tahlil edilmelidir.
|
