you are here: » home ¦ » IMO-Turkey
|
you are here: » home ¦ » IMO-Turkey |
|
IMO-TÜRKİYE“EUREPGAP” SERTİFİKALAMA HİZMETİ SUNMAYA BAŞLADI
EUREPGAP SERTİFİKASI KİMLERE, NASIL BİR SÜREÇTE VERİLİR?
IMO INSTITUT FUR MARKTÖKOLOGİE ‘YE BAŞVURU
Türkiye’de uzun yıllardır ekolojik tarım konusunda sertifikalama ve kontrol hizmetleri veren en eski kurum olan kuruluşumuz, hizmetlerine bir yenisini eklemiş ve Türkiye’nin tarımsal ürünler ihracatına önümüzdeki günlerde önemli etkileri olacak EUREPGAP kontrol ve sertifikalama hizmetini vermeye başlamıştır.
EUREPGAP kontrol ve sertifikalama hizmetimizde de IMO ayrıcalığını, güvenilirliğini, tarafsız ve profesyonel tavrını bulacaksınız.
EUREPGAP , Avrupa Perakendeciler Tarım Ürünleri Çalışma Grubu’nun (“EUREP : Euro Retailer Produce Working Group”) , “Yararlı Tarım Uygulamaları (“GAP: Good Agricultural Practice”) ” başlığı altında tarımsal üretimde kullanılması gereken asgari standardın belirlendiği bir protokoldür. EUREPGAP protokolüne ilişkin çalışmaların yapılabilmesi için aynı adla 1999 yılında , kar amacı gütmeyen özel bir dernek kurulmuştur ve merkezi Köln Almanya’dadır. Bu kuruma katılım gönüllülük esasına ve objektif kriterlere dayanmaktadır.
EUREPGAP protokolüyle insanın tüketebileceği tüm tarımsal ürünleri sertifikalandırmak mümkündür. Ancak halihazırda taze sebze ve meyve konusunda sertifikalandırma uygulamaya geçirilebilmiştir. Süs bitkileri, kesme çiçek, hayvansal üretim, hububat, kahve ve hayvan yemi konularında geliştirme çalışmaları sürmektedir.
EUREPGAP Tehlike Önleme, Tehlike Analizi (HACCP), Zararlılarla Entegre Mücadele (IPM:Integrated Pest Management) ve Entegre Ürün Yetiştiriciliği (ICM : Integrated Crop Management) ilkelerini baz alarak, çiftçilikle ilgili metotların ve teknolojilerin sürekli gelişmesini destekler. EUREPGAP sertifikası olan bir ürünün;
- insan sağlığına zararlı kimyasal, mikrobiyolojik, fiziksel kalıntılar içermediği,
- çevreyi kirletmeden veya doğal dengeye zarar vermeden üretildiği,
- üretimi sırasında üretimle ilgili insanların veya diğer canlıların refahının olumsuz olarak etkilenmediği,
- üretimi sırasında tüketicinin bulunduğu ülkenin tarımsal mevzuatı ve ürünün yetiştirildiği ülkenin tarımsal mevzuatına uygun işlemler yapıldığı,
anlaşılır.
Avrupa’da yakın geçmişte yaşanmış halk sağlığını tehdit eden, gıda maddelerinin güvenliğine ilişkin sorunlar EUREPGAP’in oluşumunu gündeme getirmiştir. Bu sorunlara örnek olarak deli dana hastalığı, yumurtalarda rastlanan dioksin, armutlarda rastlanan klormekuadin, çilekte bulunmuş siprodinil verilebilir.
Avrupalı süpermarketlerin kendi içlerinde gıda güvenliğini izleme görevini verdikleri EUREP kuruluşu bu olayların yansıması olarak şu karara varmıştır: “İnsanların aldıkları gıdaların sağlıklı olması gerekir, bu bir “hak”tır. Bu nedenle gıda temin eden kuruluşlar için temin edip sattıkları gıdanın sağlıklı olması bir rekabet unsuru değil rekabet etmek için bir araç değildir. “ Bu kararın verilmesinin ardından üreticiler, danışmanlık hizmeti veren kuruluşlar ve kontrol organizasyonları bir araya gelip insan sağlığına yararlı gıdaların standardını belirleme çalışmaları yapmışlardır. Bunun sonucunda EUREPGAP protokolü hazırlanmıştır.
Bu standartlar üç grupta toplanabilir :
1) Teknik Standartlar : Bu standartlarda zararlılarla mücadelede kullanılan kimyasalların asgariye indirilerek ve doğru uygulamalarla, insan sağlığına ve çevreye zarar verebilecek etkileri minimize etmek amaçlanmıştır. Bu standart ekolojik üreticilerin genelde kolayca uygulayabileceği bir özelliktir.
2) Hijyenik Standartlar : Hasat edilen tarımsal ürüne hiçbir kimyasal, fiziksel ya da mikrobiyolojik bulaşma olmamasını sağlayan tedbirlere ilişkin standartlardır.
3) Çalışma Ortamı Standartları : Bu standartlarda özellikle tarımsal üretimde çalışanların suiistimalinin önlenmesi ve ürünün tarladan, tüketiciye kadar ulaşana dek geriye dönük olarak izlenebilir olması amaçlanmıştır.
Çok yakın bir gelecekte EUREPGAP sertifikası olmayan ürünler Avrupa’da süper marketlerin raflarında yer alamayacak. Henüz bu konuda resmi bir deklarasyon yapılmamış olmasına rağmen birçok süpermarketin EUREP standartlarına uygun üretim yapma koşulunu veya bu yönde çalışmalara başlamış olmayı zorunlu kılan bir satın alma stratejisi uyguladığı gözlemlenmektedir. Bu durumda Avrupa’ya taze sebze ve meyve ihracatınız varsa veya ihracat yapmayı düşünüyorsanız pazar payınızı arttırmak ve korumak için bu sertifika önemli rol oynayacaktır.
EUREPGAP’a uygun gerçekleştireceğiniz tarımsal üretimle toprağınız ve bulunduğunuz çevre korunacak, üretim yaptığınız yerde refah düzeyinin artmasına neden olacaksınız. Zaman içinde itibarınız ve etkinliğiniz artacak daha az maliyetlerle üretim yapar hale geleceksiniz.
Günümüzde ülkemizde de tüketiciler bilinçlenmekte ve aldıkları gıdaların sağlıklı olup olmadığına daha fazla önem vermektedir. EUREPGAP ne kadar çok bilinir hale gelirse sizin yurt içi satışlarınızda da bu nedenle artış olacaktır.
EUREPGAP sertifikası, tarımsal üretim yapan ve bu sertifika için EUREPGAP kontrol ve sertifika kuruluşuna başvuruda bulunan ve bu kuruluş tarafından yapılan denetimler sonucu, EUREPGAP protokolüne uygun üretim yaptığına karar verilen üreticinin sertifikalandırmak üzere başvurduğu ürüne/ürünlere verilir.
EUREPGAP Protokolüne göre başvuru yapabilecek üreticiler üç grupta toplanabilir:
1) Bireysel Çiftçiler (Option 1)
2) Tarım Ürünleri Pazarlama Organizasyonları veya Üretici Grupları (PMO veya Option 2 )
PMO’nun Protokoldeki tanımı ve gereklilikleri şöyledir:
Birden fazla çiftçi PMO çatısı altında toplanarak, belli bir iç tüzükle kurumsallaşıp, EUREPGAP sertifikası için tek bir kurum gibi başvurabilirler. PMO kendi iç prosedürleri ve kontrolleri ile EUREPGAP’e kayıtlı üyelerinin %100’ünün protokole uygun üretim gerçekleştirmesini sağlamakla yükümlüdür. PMO yasal bir kurum olmalı ve üye her çiftçi ile katılım ve çıkış gerekliliklerini, yaptırımları ve anlaşmaları belirten yazılı bir kontratı bulunmalıdır. PMO’nun tüm sorumlulukları ve yetkileri barındıran bir yönetim temsilcisi olmalıdır. Ayrıca kayıt durumlarının da belirtildiği tüm üyelere ait liste güncel olarak tutulmalıdır.
3) Benchmarking (Böyle bir başvuru EUREPGAP’e benzer veya denk standartları olan, ulusal kuruluşlar veya norm belge veren özel firmalar tarafından, vermiş oldukları sertifikaların EUREPGAP sertifikasıymış gibi işlem görmesini sağlamak için yapılır.)
Yukarıda belirttiğimiz kuruluş tiplerine göre EUREPGAP kontrol ve sertifikalama sürecinde farklılıklar olabilir. Kontrol ve sertifikalama süreci üç aşamadan oluşur :
1) Kayıt :
Bu aşamada EUREPGAP sertifikası için başvuru yapan kişi veya kuruluşa ait bilgilerin alınması ve kayıt edilmesi ve bu bilgilerin kontrol ve sertifika kuruluşu tarafından EUREP istediği takdirde sunulmak üzere saklanması gerekir. EUREPGAP protokolüne göre kayıt belgesi aşağıdaki bilgi ve belgeleri kapsamalıdır :
a) Kimlik bilgileri.(başvuranın adı ve soyadı, ve/veya firma adı, PMO için tüm üyeler için tam liste oluşturulmalıdır)
b) Açık adres, irtibat içinde olunacak kişi ve telefon, faks numaraları.
c) Sertifika verilecek ürün/ürünler ve bu ürünlerin yetiştirildiği tarımsal işletmenin yerini belirtir bilgiler.
d) Sertifika verilecek ürünü pazarlarken çiftçinin veya PMO’nun kullandığı ticari marka/markalar.
e) Başvuranın, EUREPGAP’in genel yönetmeliklerine uyulacağı ve gerekliliklerinin yerine getirilmesi konusundaki kararlılığını bildiren yazılı ve imzalı belge.
f) EUREPGAP tarafından belirlenen kayıt ücretinin ödeneceğine dair bir belge.
g) Başvuranın kayıt numarasını gösteren bir belge . ( EUREPGAP protokolünde “Lisans ve Sertifika Anlaşması” kısmında belirtildiği gibi her ay bu kayıt numarasının başvuran tarafından EUREPGAP’e bildirilmesi gerekmektedir)
h) Sertifika ve kontrol kuruluşunun, kayıt edilecek çiftlik sayısını dikkate alarak başvuranın (bireysel üretici veya PMO) kayıt ücretini belirlediği belge.
2) Kontrol ve Sertifika İşlemleri :
EUREPGAP genel yönetmeliklerinin dışında, kontrol ve sertifika işlemleri sırasında kullanılmak üzere sorulardan ve bu sorulara verilen önemi belirten bir “Kontrol Listesi” veya kontrol raporu hazırlamıştır. Bu listenin var olması değerlendirme sürecini daha objektif hale getirmiştir. Kayıt işlemini takiben bu liste kuruluşumuz tarafından başvurana ulaştırılacaktır. Yılda en az bir kez kontrol yapılması zorunludur. Tüm yapılan kontrollerin içinde en az %10’u daha önceden haber verilmeden gerçekleştirilecektir.
Bu listede her kontrol konusu değerlendirme sırasındaki önemine göre üç farklı kategoriden birinde yer almıştır. Bu kategoriler:Mutlak Zorunlu (MZ), Zorunlu (Z), Tavsiye Edilen (T) kategorileridir.
MZ kategorisinde belirtilen konulara %100 uyum gereklidir. Bir tane uyumsuzluk sertifikanın verilmemesini gerektirmektedir.
Z kategorisindeki konulara %95 uyum yeterli olacaktır. Kalan %5 ise şu formülle hesaplanacaktır : ((Z kategorisinde olan konuların sayısı-Z kategorisinde olup başvuran işletme için geçerliliği olmayan konuların sayısı) x % 5 = Z kategorisinde olan konularda uyulmayabilir konu sayısı) Eğer kontrol edilen işletme bu belirlenen %5’ten fazla uyumsuz konu barındırıyorsa, ürününe EUREPGAP sertifikası alamayacaktır.
T kategorisinde yer alan konular kontrol edilir ancak sertifikanın verilmesi bunlara bağlı değildir.
Eğer sertifika için başvuran PMO ise bu durumda üretici listesinde kayıtlı her işletme yukarıda anlatıldığı gibi kontrol edilmeyecektir. Bunların içinden temsili olarak istatistiksel bir formüle göre kontrol edilecek işletme sayısı tespit edilecektir. Bu sistemde; zorunlu iç denetimin istenildiği şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği kontrol edilecek ve sertifikasız ürünle sertifikalının hiçbir durumda karışmayacağı ve sertifikalı ürünün yetiştirildiği tarlaya kadar geri takip edilebileceğinden emin olunacaktır.
Eğer denklik sertifikası için başvuru yapıldıysa bu durumda EUREPGAP ile başvurusu yapılan belgeleme sistemi arasındaki kıyaslama yalnızca EUREPGAP Taze Sebze ve Meyve Protokolü ile arasında yapılacaktır. Ve başvuruyu yapan kuruluş yeterli saha uygulamaları yaptıklarını ve bu uygulamaların EUREPGAP Teknik Standart Komitesi tarafından onaylanmış kişi veya kurum tarafından yapılmış olduğunu belgelemek durumundadır. Yapacağınız bu tür başvurularda izlenecek prosedürler için ayrıntılı bilgiyi kuruluşumuzdan temin edebilirsiniz.
3)EUREPGAP Sertifikasının Verilmesi:
Yapılan kontroller ve değerlendirmeler sonucunda EUREPGAP sertifikası almaya hak kazanmış üreticilere protokolde var olan “Lisans ve Sertifika Anlaşması” koşullarına uygun olarak EUREPGAP Markası’nı kullanma izni verilecektir. Bu izin bir yıl süreyle geçerli olacaktır. Bu geçerlilik süresinin uzatılabilmesi yeniden yapılacak kontrollere bağlı olacaktır.
- EUREPGAP Taze Sebze ve Meyve Protokolü’nü inceleyip, protokoldeki gerekliliklere göre kendinizi değerlendirdiğinizde EUREPGAP sertifikası alabileceğinizi düşünüyorsanız,
- Geçmişe yönelik en az üç aylık bilgi içeren kayıtlarınız mevcutsa ,
- İlaç kalıntısı analizi, toprak analizi, sulama suyu analizi yıkama suyu analizlerinizi yaptırdıysanız,
- EUREPGAP sertifikası almanız için gerekçeleriniz ve koşullarınız uygunsa, bize başvurabilirsiniz.
Bize başvurmak için ekteki formu doldurup adresimize postalamanız, veya bize fakslamanız yeterli olacaktır. Bu forma istinaden teklif hazırlanıp , sözleşme ile birlikte size gönderilecektir. Teklifi onayladıktan sonra kontrol programı yapılıp size sunulacaktır. Kontrolden sonra ise son karar yazısı gönderilecektir. Firmanız veya işletmeniz sertifikalanırsa, EUREPGAP’ın sitesinde listelenecektir.
Sitemizi “www.imo-control.org/tr “ adresinde ziyaret edebilir ve bizi daha yakından tanıyabilirsiniz.
Saygılarımızla..
Nurhayat Bayturan
IMO Institut für Marktökologie GmbH 3/2002
225 sokak A Blok No:26/2
35040 Bornova/İzmir
Tel: 0232-347 47 05 (pbx)
Fax: 0232-347 47 80
e-mail: imotr@imo-control.org